Waarom raak ik de golfbal te dun of te dik?

Je staat goed boven de bal, maakt een oefenswing en hebt het gevoel dat alles klopt. Maar zodra je de bal wilt slaan, gaat het mis.

De ene keer raak je eerst de grond en komt de bal nauwelijks vooruit. De volgende keer raak je de bal juist veel te dun en vliegt hij laag en hard over de green.

Veel golfers krijgen dan hetzelfde advies:

“Je moet je hoofd beter stilhouden.”

Maar dat is meestal een veel te simpele verklaring. Een te dun of te dik geraakte bal kan verschillende oorzaken hebben. Om het probleem echt op te lossen, moeten we eerst begrijpen wat er tijdens de impact gebeurt.

Wil je jouw balcontact niet met losse tips, maar stap voor stap leren onderzoeken en verbeteren? Lees dan hoe online golfles bij Golfrijk is opgebouwd.

Wat is een te dun geraakte golfbal?

Bij een dun geraakte bal komt de onderkant van het clubblad te hoog tegen de bal aan. In plaats van de bal met het midden van het clubblad te raken, raakt de leading edge de bal rond of zelfs boven het midden.

Het resultaat is vaak:

• een lage balvlucht;

• weinig controle over de afstand;

• een hard of onaangenaam gevoel in de handen;

• een bal die veel verder doorrolt dan bedoeld.

Wanneer je de bal helemaal bovenop raakt, spreken golfers vaak van een topper.

Wat is een te dik geraakte golfbal?

Bij een dik geraakte bal raakt de club eerst de grond en pas daarna de bal. De grond remt het clubhoofd af, waardoor er veel energie verloren gaat voordat de bal wordt geraakt.

Dit wordt ook wel een duffer genoemd.

De bal komt dan meestal maar kort vooruit. Soms vliegt er een flinke plag gras door de lucht, terwijl de bal zelf nauwelijks beweegt.

Golfers gebruiken verschillende woorden voor deze missers. Toppen en dun raken beschrijven contact te hoog op de bal. Vet slaan, duffen en achter de bal slaan worden vaak gebruikt wanneer de club eerst de grond raakt. Die woorden vertellen wat je ziet, maar nog niet welke oorzaak erachter zit.

Dun en dik raken kunnen met dezelfde impactfactor samenhangen

Hoewel een topper en een duffer er heel verschillend uitzien, kan bij beide slagen dezelfde impactfactor een rol spelen: de plaats van het laagste punt van de swing. TrackMan noemt het 3D-laagste punt een van de vijf impactfactoren die een golfer rechtstreeks beïnvloedt. Het bepaalt mede de aanvalshoek en de plek waar de bal het clubblad raakt.

Bij een ijzerslag vanaf de grond wil je de bal raken voordat de club het laagste punt bereikt. Daarna raakt de club de grond. Voor een functionele slag vanaf de grond moet het laagste punt daarom consequent aan de doelkant van de bal liggen.

Ligt het laagste punt te ver achter de bal, dan kan de club vóór de bal de grond raken en ontstaat een duffer. Bereikt de club de bal pas wanneer de swingboog alweer omhooggaat, dan kan de leading edge de bal te hoog raken en ontstaat een dunne slag. Een topper of duffer vertelt je daarmee wat er rond de impact gebeurde, maar nog niet automatisch waardoor. Drukverplaatsing, balpositie, scheppen of ruimteverlies kunnen allemaal meespelen.

Waarom “houd je hoofd stil” meestal niet helpt

Je hoofd beweegt tijdens een goede golfswing altijd een beetje. Je lichaam draait, je gewicht en druk verplaatsen zich en je borstkas beweegt richting het doel.

Je hoofd volledig stil proberen te houden kan juist spanning veroorzaken. Sommige golfers blijven daardoor te lang achter de bal hangen of blokkeren de natuurlijke beweging van hun lichaam.

Natuurlijk kan het omhoogkomen van het bovenlichaam bijdragen aan een dun geraakte bal. Maar de interessante vraag is niet alleen of je omhoogkomt.

De belangrijkere vraag is:

Waarom komt je lichaam omhoog?

Misschien sta je te dicht op de bal. Misschien beweegt je bekken richting de bal. Misschien blijf je met je gewicht op je achterste been. Of misschien probeer je de bal met je handen de lucht in te scheppen.

Alleen roepen dat je jouw hoofd stil moet houden, lost die achterliggende oorzaak niet op.

Oorzaak 1: je blijft te veel op je achterste been

Een van de meest voorkomende oorzaken van slecht balcontact is dat een golfer tijdens de downswing achter de bal blijft hangen.

Vooral wanneer je de bal graag de lucht in wilt krijgen, kan het logisch voelen om achterover te leunen en de bal omhoog te helpen. Maar bij een ijzerslag werkt dat meestal averechts.

Blijft je borstbeen tijdens de impact te ver achter de bal, dan verschuift het laagste punt van de swing naar achteren. Daardoor raakt de club eerder de grond.

De bal hoeft niet door jou omhoog te worden getild. De loft van het clubblad zorgt ervoor dat de bal de lucht in gaat.

Jouw taak is om de bal zuiver te raken.

Oorzaak 2: je probeert de bal te scheppen

Veel recreatieve golfers proberen vlak voor de impact hun polsen te gebruiken om de bal omhoog te krijgen.

Daarbij halen de handen vaak te vroeg hun voorsprong op het clubhoofd in. De loft van de club neemt toe en het laagste punt van de swing komt achter de bal te liggen.

Dit wordt vaak flippen of scoopen genoemd.

Het vervelende is dat je vanuit deze beweging zowel dikke als dunne ballen kunt slaan. Raakt de club de grond, dan krijg je een duffer. Til je jouw lichaam op om de grond te ontwijken, dan ontstaat er gemakkelijk een topper.

Oorzaak 3: je lichaamsdruk beweegt de verkeerde kant op

Tijdens een goede ijzerslag beweegt de druk onder je voeten uiteindelijk richting je voorste voet.

Dat betekent niet dat je vanaf het begin volledig op je voorste been moet staan. Wel moet je voorkomen dat je tijdens de downswing van het doel af beweegt.

Wanneer je tijdens de impact meer druk onder je achterste voet hebt dan je denkt, wordt het lastig om de bal vóór het laagste punt van de swing te raken.

Een eenvoudige controle is om na je slag naar je eindpositie te kijken. Kun je gemakkelijk blijven staan met je borst naar het doel en de meeste druk op je voorste voet? Of val je achterover en blijft je lichaam van het doel af wijzen?

Je eindpositie vertelt vaak veel over de beweging die eraan voorafging.

Oorzaak 4: je staat tijdens de swing op

Sommige golfers verliezen tijdens de downswing hun voorovergebogen houding. Het bekken beweegt richting de bal en het bovenlichaam komt omhoog.

Hierdoor worden de armen als het ware langer dan de beschikbare ruimte. Om niet met de club diep in de grond te slaan, trekt het lichaam de armen en handen omhoog.

Dat kan leiden tot dun balcontact.

Het omhoogkomen is in dit geval dus geen losse fout. Het is een reactie van het lichaam op een gebrek aan ruimte.

Probeer daarom niet alleen krampachtig laag te blijven. Kijk ook naar je afstand tot de bal, je balans en de beweging van je heupen.

Oorzaak 5: de balpositie past niet bij de club

Ook de balpositie heeft invloed op de plaats waar je de bal in de zwaaibaan raakt.

Ligt de bal te ver naar voren, dan kan het laagste punt al zijn geweest voordat de club de bal bereikt. Ligt de bal te ver naar achteren, dan kun je de club te steil laten binnenkomen of compensaties gaan maken.

Er bestaat niet één perfecte balpositie voor iedere club en iedere golfer. Als algemeen uitgangspunt ligt de bal bij een kort ijzer meestal ongeveer rond het midden van de stand. Bij langere clubs schuift de bal geleidelijk iets naar voren.

Controleer de balpositie altijd ten opzichte van je voeten én je bovenlichaam. Veel golfers zetten hun voeten goed neer, maar kantelen daarna hun lichaam waardoor de bal alsnog op een andere plek in de swing terechtkomt.

Roys krijtdrill voor beter balcontact

Roy gebruikt in Golfrijk de Bal-eerst-grond-later-krijtdrill om het laagste punt zichtbaar te maken.

1. Trek met stoepkrijt op de mat een duidelijke lijn dwars op je doellijn.

2. Maak eerst een paar rustige, kleine swings en kijk waar de club de grond raakt. Je ziet dit aan waar je de lijn hebt weggeveegd.

3. Plaats daarna een bal vlak achter de lijn. Als je wilt, kun je nu nog een lijn tekenen achter de bal. 

4. Probeer eerst de bal te raken en de grond pas aan de doelkant van de krijtlijn. De voorste lijn mag je dus wegvegen, de achterste lijn moet intact blijven! 

Heb je geen krijt of oefen je op gras? Leg dan een handdoekje een stukje achter de bal. Leg het handdoekje zo plat mogelijk neer. Raak je de handdoek, dan ligt je laagste punt te ver achter de bal.

Begin met een korte club en een kleine beweging. Maak de swing pas langer wanneer het contact herhaalbaar aan de goede kant van de lijn ligt. Zo controleer je het resultaat zonder tijdens de swing aan allerlei lichaamsdelen te denken.

Zoek niet meteen naar één magische tip

Een te dun of te dik geraakte bal vertelt je wat er bij de impact gebeurde, maar nog niet automatisch waarom het gebeurde.

Twee golfers kunnen allebei een duffer slaan, terwijl de oorzaak totaal anders is. De ene golfer blijft op het achterste been. De andere staat te dicht op de bal. Een derde probeert de club met de handen omhoog te scheppen.

Daarom werkt een tip die voor een golfmaatje geweldig is, niet automatisch voor jou.

Begin bij het resultaat, controleer waar de club de grond raakt en kijk vervolgens welke beweging het laagste punt beïnvloedt.

Dat is een veel betrouwbaardere aanpak dan na iedere slechte slag weer een nieuwe tip proberen.

Samenvatting

Raak je de golfbal regelmatig te dun of te dik, kijk dan eerst naar de plaats van het laagste punt van je swing.

Bij een goede ijzerslag wil je:

• eerst de bal raken;

• daarna de grond raken;

• tijdens de impact richting je voorste voet bewegen;

• voorkomen dat je de bal met je handen omhoog probeert te scheppen;

• in balans eindigen.

Oefen rustig, begin met halve swings en gebruik een krijtlijn of leg een handdoekje zo plat mogelijk een stukje achter de bal als controle.

Zodra je het laagste punt beter leert beheersen, wordt je balcontact niet alleen zuiverder. Je krijgt ook meer controle over de richting, balvlucht en afstand van je slagen.

Veelgestelde vragen over de golfbal dun of dik raken

Waarom raak ik de ene golfbal dun en de volgende dik?

Bij beide missers kan de plaats van het laagste punt een rol spelen. De beweging die dat laagste punt veroorzaakt, kan per slag en per golfer verschillen. Kijk daarom niet alleen naar het resultaat, maar onderzoek ook wat je drukverplaatsing, balpositie, handen en beschikbare ruimte doen.

Waar moet het laagste punt liggen bij een ijzerslag?

Bij een ijzerslag vanaf de grond wil je eerst de bal raken en daarna de grond. Het laagste punt van de swing ligt daarom aan de doelkant van de bal.

Helpt het om mijn hoofd stil te houden?

Niet automatisch. Omhoogkomen kan bijdragen aan dun contact, maar is vaak een reactie op iets anders, zoals ruimteverlies of achter de bal blijven. Onderzoek eerst waarom je lichaam omhoogkomt.

Hoe oefen ik het laagste punt zonder krijt of afslagmat?

Leg een handdoekje zo plat mogelijk een stukje achter de bal. Raak je de handdoek, dan ligt je laagste punt te ver achter de bal. Begin met kleine, rustige swings.

Wil je jouw balcontact verder verbeteren?

Blijf je last houden van toppers en duffers? In de training Toppers en Duffers help ik je stap voor stap de oorzaak te herkennen en gericht te oefenen.

Vrolijk golfen!

Roy Kullick
PGA-professional en oprichter van Golfrijk

Bronnen

• TrackMan Talks: The true impact factors